Kraamhulp in buitenland geen overbodige luxe

"Zelfs in de VS is het niet zo goed geregeld als hier"

Van onze redactie Vrouw

AMSTERDAM - Na twee dagen reizen en het doorstaan van bureaucratische rompslomp kwam Annemiek Beuling uiteindelijk aan in een dorpje in Rusland. Was ze moe? Misschien een beetje. Ging ze uitrusten? Welnee. Annemieks eerste woorden tegen haar 'gastvrouw' luidden zo ongeveer als volgt: 'En nu ga jij eens lekker bijkomen'. In opdracht van het Amsterdamse bureau Cradle reist deze kraamverzorgster immers van land tot land om kersverse Nederlandse moeders in het buitenland bij te staan tijdens de eerste week van de geboorte.

"Kraamhulp zoals wij die kennen, bestaat niet in het buitenland", weet Grietje Miedema, een van de twee initiatiefneemsters van Cradle. Na de bevalling sta je er alleen voor of moet je verplicht in het ziekenhuis blijven. Daar staan Nederlandse vrouwen die bijvoorbeeld met hun man naar het buitenland gaan, van te voren helemaal niet bij stil. In veel landen mogen vrouwen niet werken. Ze besluiten dan in die periode een kindje te krijgen en worden er plotseling mee geconfronteerd dat ze óf in Nederland zullen moeten bevallen (en dan dus waarschijnlijk zonder man) óf het zonder kraamhulp zullen moeten stellen. En dat terwijl juist in die eerste week begeleiding zo enorm belangrijk is."
"Vooral met betrekking tot borstvoeding loopt het dan vaak mis", vult collega Maaike van Broekhoven aan. "En omdat ze moe zijn en van niemand steun krijgen, is de kans op een postnatale depressie ook groter. Een kraamverzorgster houdt in het begin ook in de gaten of de baby wel goed drinkt en of hij niet te geel ziet. Het komt wel eens voor dat zo'n kleintje uiteindelijk ziek wordt of zelfs in het ziekenhuis belandt door uitdroging omdat de ouders de alarmerende signalen niet herkennen waarvoor de kraamverzorgster ze in Nederland gewaarschuwd zou hebben."

En dan hebben Maaike en Grietje het niet eens over de uitzonderlijk primitieve gebieden. "Wij worden niet gevraagd voor kraamhulp in de Derde Wereld omdat zwangere Nederlandse vrouwen in ontwikkelingslanden sterk wordt aangeraden om hier te bevallen. De vrouwen die met hun man meegaan naar bijvoorbeeld Amerika of Engeland gaan ervan uit dat het daar wel net zo goed geregeld zal zijn als hier. Uiteindelijk komen ze bedrogen uit."
Zo weten de twee oprichtsters van Cradle te vertellen dat vrouwen die aan een bevalling aambeien overhouden in Frankrijk in het ziekenhuis moeten blijven; en dan na vier dagen nog niks over borstvoeding gehoord hebben." Terwijl kersverse moeders in de VS in het geval van een keizersnee (en 25% van de Amerikaanse bevallingen eindigt met een dergelijke operatie) na een dag of drie naar huis worden gestuurd. "Buiten Nederland rekent men nog heel erg op de opvang van familieleden. Nederlandse vrouwen in het buitenland hebben echter hun moeder niet om de hoek wonen. Daarbij zijn ook de tijden veranderd. Geen enkele kraamvrouw zit te wachten op adviezen die dertig jaar geleden actueel waren."
Dankzij de bemiddeling van Cradle trokken er in de afgelopen vier j aar kraam verzorgsters naar Rusland, Engeland, Zweden en zelfs Maleisië. Daar heeft Annemiek ("ik heb zelf geen gezin en ik ben dol op reizen") gekraamd bij een huisarts die haar derde kind kreeg. "Dat lijkt natuurlijk een overbodige luxe. Een arts weet immers zelf wel wat ze met een baby moet doen, maar voor haar was het heel belangrijk dat wij er waren. Na een bevalling is bijna iedere moeder moe en emotioneel en haar Maleisische hulp begreep helemaal niets van haar uitbarstingen."

Systeem
"Ik zat er in een vijfsterrenhotel en ging na mijn werk met een taxi de stad in", vertelt de bereisde kraamhulp. "Wel even wat anders dan in Rusland, waar ik een paar weken terug was. Toch heeft dat laatste avontuur de meeste indruk op me gemaakt. Het systeem is er zo totaal anders dan bij ons. De moeder was thuis bevallen bijvoorbeeld, wat daar uitzonderlijk is en moest de hele nacht wachten op een arts die haar kwam hechten. Dat mocht de verloskundige namelijk niet doen. En terwijl wij in Nederland een pasgeborene ongeveer om de twee dagen in bad doen, moet de Russische baby maar liefst drie keer per dag gewassen worden, waarvan één keer in een groot bad om 'te zwemmen'.
Grietje en Maaike hopen dat in de toekomst meer verzekeringen kraamhulp in het buitenland zullen gaan vergoeden. Nu doen ze dat bijvoorbeeld wel in Frankrijk omdat het alternatief, een ziekenhuisopname, peperduur is. Maar niet voor Amerika waar vrouwen meteen na de bevalling weer naar huis worde gestuurd. "Dat is meten met twee maten. Wij denken dat het voorlopig vooral belangrijk is om de vergoeding van een Nederlandse kraamhulp te laten opnemen in je secundaire arbeidsvoorwaarden wanneer je voor je bedrijf naar het buitenland gaat. Een vrouw die wij hebben bijgestaan in Zwitserland had dat zo geregeld. Die heeft tegen haar baas gezegd dat hij zelf kon kiezen. Of ze gingn voor 7 maanden terug naar Nederland of hij zorgde ervoor dat ze een goede kraamhulp kreeg."